Šetnja po dnu korita Save i Dunava

NA_VODI_brod_kicos01Udruženje „Voda i arheologija“ podstaknuto pitanjem jednog svog prijatelja: „Kako bi izgledala šetnja po koritu Dunava i Save kada bi njihove vode presušile“, objavilo je Mapu potopljenih brodova beogradskog akvatorijuma.

Mapa otkriva tajne beogradskih reka čija korita čuvaju tragove gustog brodskog saobraćaja na Dunavu, Savi i njihovim beogradskim pritokama. U nju su uneti brodovi koji su izvađeni, kao i oni koji još leže na rečnom dnu. Osim njihovih fotografija iz slavnih dana, Mapa sadrži i brodske „lične karte“: godinu izgradnje, tip plovila, datum i uzrok potapanja, a obuhvata period od 15. veka do danas.

Još od srednjeg veka Beograd je bio poznat ne samo kao trgovačka luka, sedište rečnih flotila i mesto sudbonosnih bitaka, nego i kao brodogradilište. Pod turskom vlašću Beograd je u 16. veku postao nadaleko čuveno vojno brodogradilište koje je moglo da se meri i sa, u to vreme, svetski poznatim carigradskim arsenalom. Turski izvori tvrde da je beogradsko brodogradilište, koje je osnovao Mehmedpaša Sokolović, godišnje gradilo 85 trirema – galija sa tri reda vesala, pandan današnjim razaračima. Tokom 17. i 18. veka u Beogradu su građene šajke, kaici i tombazi, a početkom 19. veka lađe nalik na morske brodove.

 

NA_VODI_brod_strosmajer01Prvi kompletan morski brod – jedrenjak, u obnovljenoj srpskoj državi, posle objavljivanja Hatišerifa 1830. izgradio je pomorski kapetan, Grk poreklom Nikola Kefala. Pre više od 100 godina iz radionice na Čukarici izlazile su drvarice i gvozdeni šlepovi.

 

TAJNE REČNOG DNA

Najviše podataka sačuvano je za period Prvog i Drugog svetskog rata. Iz mape se saznaje i da su u miniranju železničkog savskog mosta u oba svetska rata potonuli i brodovi: mađarski „Alkotmanj“ 29. jula 1914. i „Tanasko Rajić“, parobrod na vijak 12. aprila 1941. Na „Tanasku Rajiću“ stradala je posada koja se na ovaj brod prebacila nakon što je šest dana ranije potopila uzvodno od ušca Save u Dunav parni tegljač „Deligrad“ iz 1869. da ne bi pao u ruke neprijatelju. U blizini „Deligrada“ aprila 1941. potopljen je i monitor „Sava“ iz 1904. Kod današnjeg Pančevačkog mosta 1918. potopljen je brod „Vulkan“, na čije je ostatke devet godina kasnije naleteo brod „Štrosmajer“, a na istom mestu 1944. nestao je i „Velebit“.

Izvor: Serbia.com